نمونه‌هاى بسيارى كه به‌طور ارتجال و بدون سابقه مطلبى را مىگفت ، نشان مىدهد كه على نيرويى در اين زمينه داشت كه در ديگران نبود و بسيار مىشد كه در ميان دوستان يا دشمنان ، بدون مقدمه و به‌طور ارتجال ، حكمتى نغز و سخنى شيوا مىگفت كه مورد توجه همگان قرار مىگرفت . على در سرعت درك و حل مشكلات حساب در زمان خود بىنظير بود و مردم آن دوران ، اين مشكلات را معماهايى به‌شمار مىآوردند كه براى حل آن راهى نبود و راز آن را كسى نمىدانست ! براى نمونه مىگويند : زنى به نزد على آمد و شكايت كرد كه برادرش از دنيا رفته و ششصد دينار از خود باقى گذاشته ولى در موقع تقسيم ، به او فقط يك دينار داده‌اند ؟ على فرمود : شايد برادرت يك زن ، دو دختر ، يك مادر ، دوازده برادر و تو را داشته است ؟ . . . و همين‌طور هم بود كه على گفت . و باز روزى در منبر كوفه سخن مىگفت ، يكى پرسيد : مردى از دنيا رفته و پدر و مادر ، زن و دو دختر از خود باقى گذاشته ، چه بايد كرد ؟ على بلافاصله گفت : هشت يك زن به نه يك تبديل مىشود ! و اين حكم را حكم « منبريه » ناميدند ، زيرا كه على در منبر بر آن فتوى داد . « 1 » * * * فلسفه و حكمت - به‌مثابه بينش عميق ، انديشه و خرد محيط ، ادراك اصيل ، نيروى استنباط و فراگيرى ، قدرت اختصار و ايجاز ، و

--> ( 1 ) اين دو حساب كه مبنى بر عول و تعصيب است ، در كتب فقهى شيعه مورد بحث و بررسى قرار گرفته است ، طالبين تفصيل به آنها مراجعه كنند . م